Przejdź do treści strony
Godło

Instytut Historii

Instytut Historii

Studenci
Akadamia Pomorska Słupsk
Dr hab. Robert Kuśnierz, prof. AP

Dr hab. Robert Kuśnierz, prof. AP

https://orcid.org/0000-0002-6979-1424

Sowietolog, zajmuje się także dyplomacją i wywiadem wojskowym w II RP.

W 2000 r. ukończył z wyróżnieniem studia historyczne na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

W 2004 r. uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, promotor: prof. zw. dr hab. Tadeusz Radzik.

W 2015 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Od 2016 r. Dyrektor Instytutu Historii i Politologii AP, Przewodniczący Komitetu Redakcyjnego czasopisma „Scripta Historica”; senator AP XV kadencji (2016-2020); od 2014 r. koordynator dla studentów z Ukrainy przyjeżdżających do Instytutu Historii i Politologii na wymiany semestralne


Nagrody, wyróżnienia, stypendia naukowe

2019 – Nagroda III stopnia J.M. Rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku za osiągnięcia naukowe 

2019 - Nominacja do Nagrody Naukowej "Książka Historyczna Roku" za ksiązkę "Nas, Polaków, nie ma kto bronić..."

2019 - Stypendium Fundacji z Brzezia Lanckorońskich - przyznane na kwerendę w Londynie

2018 -  Scholarly Publications Support Grant przyznany przez Canadian Foundation for Ukrainian Studies w Toronto, Kanada

2017 – Nagroda III stopnia J.M. Rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku za osiągnięcia naukowe

2016 – Laureat konkursu w Narodowym Programie Rozwoju Humanistyki pt. Umiędzynarodowienie, Moduł 3a. Dzięki przyznanym środkom książka pt. W świecie stalinowskich zbrodni zostanie przetłumaczona na język angielski i wydana w Kanadzie

2015 – Nagroda I stopnia J.M. Rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku za uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego

2015 – Nominacja do Nagrody Naukowej im. Jerzego Giedroycia za monografię W świecie stalinowskich zbrodni

2012 – Wydziałowy Grant Akademii Pomorskiej w Słupsku dla młodych naukowców

2011 – Stypendium w programie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Mobilność Plus” (I edycja) finansujące roczne badania naukowe na Harvard University w latach 2013-2014

2010 – Stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiejw programie „Stypendia konferencyjne za granicę”, współfinansujące wyjazd na konferencję do Los Angeles

2010 – Stypendium  Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla młodych wybitnych naukowców na lata 2010-2013 (36 miesięcy)

2009 – Stypendium “The Eugene and Daymel Shklar Fellowship”, przyznane przez Harvard University

2007 – Stypendium dla młodych wybitnych naukowców „Zostańcie z nami” tygodnika „Polityka”

2007 – przyznanie ukraińskiego orderu państwowego „Za zasługi III stopnia” za „aktywną działalność społeczną, duży wkład ws. wyświetlenia prawdy o Wielkim Głodzie z lat 1932-1933 na Ukrainie”.

2006 – Stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w programie „Kwerenda”, na badania naukowe w Moskwie i Kijowie

2005 – Stypendium Fundacji Lanckorońskich – przyznane na kwerendę w Kijowie

2002 – Stypendium Fundacji Lanckorońskich – przyznane na kwerendę w Kijowie

2000 – Nagroda Dziekana Wydziału Humanistycznego UMCS w Lublinie dla najlepszych absolwentów Wydziału


Pobyty naukowe za granicą

2013-2014 (12 miesięcy) – profesor wizytujący (visiting scholar) na Harvard University (Davis Center for Russian and Eurasian Studies), Cambridge, MA, USA

2013 – wykłady (invited lectures) na University of Manitoba w Winnipeg oraz University of Alberta w Edmonton.

2009-2010 (4 miesiące) – professor wizytujący na Harvard University (Harvard Ukrainian Research Institute), Cambridge, MA, USA

2010-2015 – Udział w licznych konferencjach, seminariach i sympozjach, m.in. w Cambridge (MA, USA), Bostonie, Kijowie, Los Angeles, Nowym Jorku, Nowym Orleanie, San Antonio, Edmonton, Winnipeg.


Popularyzacja nauki

2007 - opracowanie scenariusza wystawy Wielki Głód na Ukrainie 1932-1933. Wystawa została zaprezentowana po raz pierwszy w Krakowie przed Wawelem w dniu 5 marca 2007 r. Później była pokazywana w kilkudziesięciu polskich miastach.

2007-2017 – udział w licznych audycjach radiowo-telewizyjnych, m.in. Polskie Radio 24, TVP Historia, TVP 3, Polskie Radio Kielce, Radio Lublin, Polskie Radio Białystok, Polskie Radio Rzeszów, Polskie Radio Koszalin, Voice of America, TV Słupsk

2007-2018 – wywiady dla prasy ogólnokrajowej i lokalnej, m.in. dla „Rzeczpospolitej”, „Gazety Wyborczej”, „Polskiej Agencji Prasowej”, „Katolickiej Agencji Informacyjnej”, „Focus Historia” , "Do Rzeczy/Historia", "Polskiego Radia Koszalin"

2007-2018 - publikacje popularnonaukowe i wywiady, m.in. w "Do Rzeczy/Historia", „Polityce”, „Wprost”, „Gazecie Wyborczej”, "PAP".

Więcej informacji na stronie : http://robertkusnierz.pl/

Książki:

  1. In the World of Stalinist Crimes: Ukraine in the Years of the Purges and Terror (1934–1938) from the Polish Perspective, CIUS Press/University of Alberta Press, Edmonton-Toronto 2020, pp. xxviii+404
  2. The Holodomor – Poland – Polish Victims 1932-1933, eds. Michał Dworczyk, Robert Kuśnierz, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2020, ss. 255, eds. Michał Dworczyk, Robert Kuśnierz. 
  3. Hołodomor. Polska. Polskie Ofiary 1932-1933, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2019, ss. 232 red. Michał Dworczyk, Robert Kuśnierz
  4. "Nas, Polaków, nie ma kto bronić..." Represje wobec Polaków w Związku Sowieckim w latach 1935-1938 w materiałach MSZ i wywiadu wojskowego Drugiej Rzeczypospolitej", LTW, Łomianki 2018, ss. 263
  5. Czystki i terror na Ukrainie (1934-1938), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2016, ss. 373
  6. Afera Rana. Zatrzymanie przez sowiecki kontrwywiad por. Stefa Kasperskiego w świetle jego sprawozdania z 12 sierpnia 1936 r., oprac. P. Kołakowski, R. Kuśnierz, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2014, ss. 232
  7. W świecie stalinowskich zbrodni. Ukraina w latach czystek i terroru (1934-1938) w obserwacjach i analizach MSZ oraz wywiadu wojskowego Drugiej Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej, Słupsk 2013, ss. 426 Książka została nominowana do Nagrody Naukowej im. Jerzego Giedroycia w 2015 r.
  8. Holodomor. The Great Famine in Ukraine 1932 – 1933, (praca zbiorowa), Warsaw – Kiev 2009, ss. 648 (współautorstwo, współredakcja)
  9. Pomór w „raju bolszewickim”. Głód na Ukrainie w latach 1932-1933 w świetle polskich dokumentów dyplomatycznych i dokumentów wywiadu, Toruń 2008, ss. 205.
  10. Ukraina w latach kolektywizacji i Wielkiego Głodu (1929-1933), Wydawnictwo Naukowe „GRADO”, Toruń 2005, ss. 336 (II wyd.: Toruń 2008, III wyd.: Toruń 2012).

 

Artykuły w czasopismach naukowych:

  1. „Dobrze jest już wtedy, gdy nie jest bardzo źle”…, czyli o sytuacji wsi ukraińskiej po Wielkim Głodzie, „Dzieje Najnowsze” 2020, nr 2, s. 49-72.
  2. Przesiedlenia ludności na Ukrainie w latach 1933-1934, „Dzieje Najnowsze” 2018, nr 1, s. 51-68
  3. Stalinowska konstytucja z 1936 r. i nadzieje wierzących na Sowieckiej Ukrainie na zmianę antyreligijnej polityki bolszewików, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2017, t. 107, s. 199-212.
  4. Kołchozowa rzeczywistość na Ukrainie po Wielkim Głodzie, „Scripta Historica” 2016, nr 22
  5. Nothilfe – niemiecka pomoc głodującym rodakom w latach 30. XX w. na sowieckiej Ukrainie, „Przegląd Zachodni” 2015, nr 4, s. 257-268
  6. Newidomi fakty z istoriji represowanych simej Kruszelnyćkych, Skazynśkych ta Baczynśkych,“Ukrajinśkyj Istorycznyj Żurnał”2015, nr 1, s. 57-68
  7. Operacja polska NKWD na Ukrainie (1937-1938), „Scripta Historica” 2015, nr 21, s. 171-186
  8. „Maksymalna eksploatacja robotnika”. Ruch stachanowski w ocenach i opiniach polskich dyplomatów urzędników konsularnych, „Dzieje Najnowsze” 2014, nr 1, s. 60-74
  9. The Impact of the Great Famine on Ukrainian Cities: Evidence from the Polish Archives, “Harvard Ukrainian Studies” [Cambridge, MA, USA] 2013, s. 16-31
  10. Afera Rana – wpadka polskiego wywiadu w ZSRS w 1936 r., „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, 2011, t. XLVI, s. 159-179
  11. Próby interwencji dyplomacji polskiej w obronie prześladowanej Polonii na Ukrainie Sowieckiej w latach trzydziestych XX wieku, “Studia Polonijne” 2011, t. 32, s. 143-168
  12. Unknown Polish Photographs of the Holodomor, “Holodomor Studies” 2010, no 2, pp. 249-255
  13. The Question of the Holodomor in Ukraine of 1932-1933 in the Polish diplomatic and intelligence reports, “Holodomor Studies” [Idyllwild, CA, USA] Winter-Spring 2009, no 1, p. 77-90
  14. Obraz głodującej wsi ukraińskiej w latach trzydziestych XX w. w dokumentach polskich przedstawicielstw dyplomatycznych w ZSRR i polskiego wywiadu, „Polska i jej Wschodni Sąsiedzi” 2009, s. 64-75
  15. „Kolektywna konsumpcja” w okresie pierwszej radzieckiej pięciolatki – propaganda a rzeczywistość (Mało znany absurd bolszewicki), „Dzieje Najnowsze” 2008, nr 2, s. 37-48
  16. Dokumenty polśkoji dypłomatiji pro hołodomor, “Ukrajinśkyj Istorycznyj Żurnał” 2008, nr 6, s. 196-211
  17. Hołod w Ukrajini 1932-1933 rr. (za dokumentamy polśkych dypłomatiw), “Archiwy Ukrajiny” 2008, nr 3-4, s. 46-52
  18. Głód na Ukrainie w latach 1932-1933 w świetle zbiorów Archiwum Akt Nowych oraz Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie, „Dzieje Najnowsze” 2007, nr 2, s. 129-159
  19. Kwestia Wielkiego Głodu w prezydenturze Wiktora Juszczenki, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 2007 (R. 5), s. 75-79
  20. Lwiwśka ukrajinśka Presa pro hołodomor w USRR, “Ukrajinśkyj Istorycznyj Żurnał”2006, nr 3, s. 199-209
  21. Próba kościelnej niezależności. Ukraińska Autokefaliczna Cerkiew Prawosławna (1919-1936), „Więź” 2006, nr 6, s. 107-113
  22. Kolektywizacja wsi ukraińskiej i opór chłopów (1929-1931), „Almanach Historyczny” 2006, t. 8, s. 129-155
  23. Bolszewicki „spektakl” w Charkowie, czyli proces Związku Wyzwolenia Ukrainy, „Wrocławskie Studia Wschodnie” 2006, t. 10, s. 145-167
  24. „Likwidacja kułaków jako klasy” na Ukrainie, „Rocznik Chełmski” [2004]-2006, t. 10, s. 205-222
  25. Uczast` ukrajinśkoji hromadstkosti Polszczi w dopomohowych ta protestacijnych akcijach proty hołodomoru w Ukrajini,“Ukrajinśkyj Istorycznyj Żurnał” 2005, nr 2, s. 131-141
  26. Głód na Ukrainie w roku 1933 na łamach prasy, „Res Historica” 2005, t. 21, s. 79-90
  27. Walka z religią na Ukrainie w latach trzydziestych, „Więź” 2004, nr 6, s. 115-125
  28. Propaganda radziecka w okresie Wielkiego Głodu na Ukrainie (1932-1933), „Dzieje Najnowsze” 2004, nr 4, s. 29-46


Rozdziały w monografiach:

  1. The Great Famine and the Soviet Countryside of the 1930s in the Photographs by Military Intelligence of the Second Republic of Poland [w:] The Holodomor –Poland – Polish Victims 1932-1933, eds. M. Dworczyk, R. Kuśnierz, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2020, s. 79-114.
  2. Operacja polska NKWD w latach 1937-1938. Co władze Drugiej Rzeczypospolitej wiedziały o sowieckiej zbrodni? [w:] Europa Środkowo-Wschodnia jako obszar wielu kultur i polityk. Studia historyczne i politologiczne ofiarowane Profesorowi Nikołajowi Iwanowowi, red. A. Kwiatek, Z. Machelski, Uniwersytet Opolski, Opole 2020, s. 155-166.
  3. Komunističke represije u Ukrajini tokom tridesetih godina XX veka iz ugla ministarstva spoljnih poslova i vojne obaveštajne službe Druge Poljske Republike [w:] Лемки, Бойки, Гуцули, Русини – история, сучасносц, материялна и духовна култура зборнїк наукових роботох. З нагоди 100-рочнїци од снованя Руского народного просвитного дружтва и 65-рочнїци од снованя Филозофского факултета Универзитета у Новим Садзе / Łemkowie, Bojkowie, Rusini: historia, współczesność, kultura materialna i duchowa. Z okazji setnej rocznicy powstania Rusińskiego Towarzystwa Oświatowego i sześćdziesiątej piątej rocznicy powstania Wydziału Filozoficznego w Nowym Sadzie, red. Янко Рамач, Роман Дрозд, Нови Сад – Słupsk 2019, Wydawnictwo Универзитет у Новим Садзе Филозофски факултет oraz Akademia Pomorska (poz. 22), Słupsk 2019, s. 301-320. 
  4. Wielki Głód i sowiecka wieś  lat 30. XX w. na zdjęciach wywiadu wojskowego Drugiej Rzeczypospolitej [w:] Hołodomor. Polska. Polskie Ofiary 1932-1933, red. M. Dworczyk, R. Kuśnierz, Warszawa 2019, s. 81-110
  5. Deportácie na sovietskej Ukrajine v medzivojnovom období v kontexte sovietskej represívnej politiky [w:] Lemkovia, Bojkovia, Rusíni : dejiny, súčasnosť, kultúra materiálna a duchovná. Tomus VII, časť I. – Eds.: M. Šmigeľ, B. Halczak, R. Drozd, S. Dudra, O. Kozakevyč, Belianum, Banská Bystrica 2018, s. 83-95
  6. Jak zabawiali się enkawudziści? Kilka faktów z działalności szefa NKWD USRS Wsewołoda Balickiego i jego podwładnych [w:] Homo ludens. Zabawy i rozrywki na co dzień i od święta w dziejach krajów Europy Środkowej i ich sąsiadów, red. A. Teterycz-Puzio, W. Bejda, L. Kościelak, Słupsk 2017, s. 359-368 (razem z J. Szapowałem)
  7. Działania polskich środowisk naukowych, dziennikarskich i politycznych po 1989 roku w sprawie poszerzenia wiedzy na temat Wielkiego Głodu na Ukrainie oraz upamiętnienia jego Ofiar [w:] Polityka pamiati – polityka zabuttia: sprawa Katyni / Polityka pamięci – polityka zapominania: sprawa katyńska, red. S. Rudnicki, Żytomierz 2016, s. 82-96
  8. Represje wobec konsulatów RP w ZSRS oraz polskie retorsje w 1938 roku [w:] Stosunki polityczne, wojskowe i gospodarcze Rzeczypospolitej Polskiej i Związku radzieckiego w latach II wojny światowej, red. J. Gmitruk, W. Włodarkiewicz, R. Roguski, Warszawa-Siedlce 2013, s. 17-36
  9. Represje wobec Polaków na Ukrainie podczas Wielkiej Czystki – wiedza i reakcja polskiej dyplomacji, [w:] Polska-Ukraina. Dziedzictwo i współczesność, red. R. Drozd, T. Sucharski, Słupsk 2012, s. 67-79
  10. Próby skompromitowania oraz werbunku przez sowieckie służby specjalne pracowników polskich placówek dyplomatycznych w ZSRS w latach 30. XX w., [w:] Służby specjalne w systemie bezpieczeństwa państwa. Przeszłość – Teraźniejszość – Przyszłość. Materiały i Studia, red. A. Krzak, D. Gibas-Krzak, Szczecin-Warszawa 2012, t. I, s. 135-148
  11. Pogłodowa wieś ukraińska w polskich raportach wywiadowczych i konsularnych (1934-1937), [w:] Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku,, red. W. Skóra, P. Skubisz, Szczecin 2012, s. s. 251-266
  12. Początki organów bezpieczeństwa publicznego na Kielecczyźnie (WUBP z siedzibą w Rytwianach), [w:] Kościół w okowach. Aparat represji wobec Kościoła w latach 1944-1956. Terytorium obecnej diecezji sandomierskiej, red. M. Krzysztofiński, J. Marecki, B. Stanaszek, Kraków 2012, s. 33-38
  13. Sowieckie ustawodawstwo wobec kułaków, w: Społeczeństwo a władza. Ustrój , prawo, idee, red. J. Przygodzki, M.J. Ptak, Wrocław 2010, s. 753-762
  14. Funkcjonowanie polskich placówek dyplomatycznych w ZSRS w warunkach Wielkiego Terroru (1937-1938), w: Polska dyplomacja na Wschodzie w XX-początkach XXI wieku, red. H. Stroński, G. Seroczyński, Olsztyn-Charków 2010, s. 374-403
  15. Przemoc systemu komunistycznego wobec chłopów w latach 1929-1939 (na przykładzie sowieckiej Ukrainy), [w:] Imperial Victims - Empires as Victims: 44 views (Ofiary imperiów - Imperia jako ofiary: 44 spojrzenia), red. A. Nowak, Warszawa 2010, s. 431-442
  16. Polacy pomagający Żydom w zakładach zbrojeniowych „Hasag” w Skarżysku-Kamiennej (z materiałów byłej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach), [w:] „Kto w takich czasach Zydów przechowuje?...” Polacy niosący pomoc ludności żydowskiej w okresie okupacji niemieckiej,red. A. Namysło, Warszawa 2009, s. 203-230
  17. Dokumenty polśkoji dypłomatiji ta rozwidky pro hołodomor, [w:] Hołod 1932-1933 rokiw w Ukrajini: pryczyny, demograficzni naslidky, prawowa ocinka, red. I. Juchnowśkyj,Kyjiw 2009, s. 144-168
  18. Pogrom kielecki na łamach prasy w Polsce [w:] Wokół pogromu kieleckiego, t. 2, red. L. Bukowski, A. Jankowski, J. Żaryn, Warszawa 2008, s. 132-161
  19. Komunistyczna zbrodnia Wielkiego Głodu w życiu społeczno-politycznym Ukrainy, [w:]Dziedzictwo komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej, red. J. Sadowska, Białystok 2008, s. 65-80
  20. Obchody rocznic Wielkiego Głodu w niepodległej Ukrainie, [w:] Historia - mentalność - tożsamość. Miejsce i rola historii oraz historyków w życiu narodu polskiego i ukraińskiego w XIX i XX wieku, red. J. Pisulińska, P. Sierżęga, L. Zaszkilniak, Rzeszów 2008, s. 690-703
  21. Problematyka głodu w „raju bolszewickim” na łamach lwowskiego „Diła” [w:] Ukraińcy w najnowszych dziejach Polski, 1918-1989, t. III, red. R. Drozd, Słupsk 2007, s. 7-24


Publikacje popularnonaukowe:

  1. Dyplomatyczne milczenie, „Polityka” nr 38 (3128) z 20 września 2017 r.
  2. Działania wywiadu wojskowego II RP na kierunku wschodnim, „Biuletyn Informacyjny Światowego Związku Żołnierzy Armii Krakowej” 2015, nr 12, s. 3-11 (razem z P. Kołakowskim)
  3. Hołodomor – Tragedia wsi ukraińskiej w latach 1932-1933, „Palestra Świętokrzyska” [Kielce] 2009, nr 7-8, s. 45-47
  4. Kanibalizm podczas Wielkiego Głodu na Ukrainie (1932 - 1933), "Palestra Świętokrzyska" 2009, nr 9-10, s. 28-31
  5. Wełykyj hołod i polsko-ukrajinski widnosyny, „Nasze Słowo”, 23 XI 2008
  6. Wielki Głód, „Polityka” 2007, nr 48, s. 100-102
  7. Wiosna nie pachniała kwiatami…, „Gazeta Wyborcza”/Kielce z 8-9 IX 2007 r.
  8. Głód potępienia, „Wprost” 2007, nr 10 z 11 III 2007, s. 68-71
  9. Wielki Głód na Nie tylko Pawlik Morozow, „Mówią Wieki” 2005, nr 9, s. 26-30
  10. Ukrainie w latach 1932-1933, „Mówią Wieki” 2001, nr 1, s. 6-14


Recenzje:

  1. Stanisław Żywutski, Deportacja’36. Wspomnienia Polaka uprowadzonego z Podola przez bolszewików / Станислав Живутский, Депортация’36. Воспоминания поляка высланного большевиками из Подоля, Łomianki 2017, ss. 155 [rec.] „ScriptaHistorica” 2017, nr 23
  2. Dzieci operacji polskiej mówią. 45 relacji świadków sowieckiego ludobójstwa z lat 1937-1938, oprac. Tomasz Sommer, Warszawa 2013, ss. 224 [rec.] „Scripta Historica” 2016, nr 22, s. 299-304
  3. Nikolai Ivnitskii, Golod 1932-1933 v SSSR. Ukraina, Kazakhstan, Severnyi Kavkaz, Povolzhe, Tsentral’no-Chernazemnaia Oblast, Zapadnaia Sibir, Ural, “Sobraniye” Moskva 2009, pp. 287, [rec.] „Holodomor Studies” 2010, nr 2, pp. 262-264.
  4. Hołodomor jak henocyd, „Nasze Słowo”, 22 XI 2009. Rec. Stanisław Kulczycki, Hołodomor. Wielki Głód na Ukrainie w latach 1932-1933 jako ludobójstwo. Problem świadomości, Wrocław 2008.
  5. Głód i represje wobec ludności polskiej na Ukrainie 1932-1947. Relacje, red. Roman Dzwonkowski SAC, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2005, ss. 286, [rec.] „Studia Polonijne” [Lublin] 2006, t. 27, s. 328-332.


Inne:

  1. Wielki Głód na Ukrainie w latach 1932-1933, Kraków 2007, s. 5-7. Wprowadzenie do albumu z Wystawy pod takim samym tytułem, prezentowanej m.in. w Krakowie w dniach od 5 do 26 marca 2007 r.
  2. Opracowanie folderu oraz scenariusza ww. wystawy (zdjęcia, podpisy, tekst etc.).

Znajdziesz nas tutaj